Inspraak Transitievisie Warmte Gemeente Renkum

Frank Buers heeft op 9 november namens ons ingesproken bij de raadscommissie over de Transitievisie Warmte. In de reactie wordt o.a. ingegaan op de relatie gemeente-burgers-wijkinitiatieven en de concrete plannen voor onze wijk. 

Hier kun je zijn optreden terugkijken, onder Burgerspreekrecht, eerste fragment.

Aandachtspunten Transitievisie Warmte

Inspraak door wijkinitiatief de Groene Wever (Bato’s Wijk, Oosterbeek) tijdens de vergadering van de raadscommissie op dinsdag 9 november 2021

  1. Wij complimenteren het college met de totstandkoming van de eerste Transitievisie Warmte (TVW) voor onze gemeente. De TVW markeert het begin van een lang, uitdagend en intensief traject voor de gemeente om de energietransitie voor de gebouwde omgeving vorm te geven.
  2. Een aanpak waarbij het terugdringen van het energiegebruik voorop staat en het accent op woningisolatie ligt, vinden wij een logische keuze. Ons wijkinitiatief spant zich hiervoor al enkele jaren in.
  3. Het denken vanuit de participatie en betrokkenheid van inwoners – zoals in de visie geformuleerd – is volgens ons een voorwaarde om tot het opstellen van wijkuitvoeringsplannen en de invulling daarvan te komen. Hier willen wij benadrukken dat er in onze gemeente sprake is van 80% eigen woningbezit. Het nemen van maatregelen en de daaraan gekoppelde investeringen zijn een keuze van de woningeigenaar zelf. Maatregelen kunnen niet worden afgedwongen. 
  4. Bij het opstellen van voorliggende Transitievisie is de actieve participatie van inwoners via de dorpssessies overigens uiterst mager geweest. Aan de dorpssessie Oosterbeek hebben 7 inwoners op dit thema meegedaan, waarvan 3 vertegenwoordigers van wijkinitiatieven. Dit geldt ook voor de andere dorpen.
  5. Over de implementatie van de TVW maken wij ons zorgen. Een bovengemiddelde interesse (volgens het inwonerpanel) van inwoners van Renkum voor energie en klimaat, vertaalt zich namelijk niet in een hogere actiebereidheid tot het nemen van maatregelen. De ervaringen van ons wijkinitiatief bevestigen dit. In onze wijk hebben wij met RRE-gelden drie clusters van woningen benaderd voor een gratis advies over verduurzaming. Woningeigenaren konden een specifiek advies voor hun woning krijgen over: te nemen (isolatie)maatregelen, de kosten daarvan, de energiewinst en de terugverdientijd van de investering. 33 van de circa 70 woningeigenaren hebben meegedaan aan het adviestraject. Men waardeerde de geboden informatie en het advies. Als het op het nemen van substantiële maatregelen en de daarbij horende investering aankomt, is men echter terughoudend. Dat blijkt uit onze evaluatie na drie maanden. De maatregelen die worden genomen, zijn overigens individueel van aard. Om tot collectieve isolatiemaatregelen te komen, zoals die zijn gepland voor onze wijk, zal meer ondersteuning en ontzorging nodig zijn. De terughoudendheid van woningeigenaren om collectief tot maatregelen over te gaan, past overigens in het landelijke beeld. Zelfs bij hoge subsidies in de zogenaamde koploperwijken is het moeilijk om woningeigenaren over de streep te trekken.
  6. De crux voor een geslaagde energietransitie zal komen te liggen in een goed samenspel tussen burgers, gemeente en marktpartijen. Als wijkinitiatief spelen wij een bescheiden, activerende rol om de geesten rijp te maken voor verduurzaming. Ons wijkinitiatief heeft geen vertegenwoordigende rol voor bewoners en wil ook niet in die rol terecht komen. Bij de invulling van de warmtevisie zijn de individuele belangen groot: het gaat om de persoonlijke keuze voor verduurzaming en de eigen keuze om hierin te investeren. Zonder subsidie en druk vanuit de overheid is de kans op een substantiële omslag klein. De regie om burgers te informeren en te verleiden moet dan ook bij de overheid liggen. Die is verantwoordelijk voor het proces en stuurt op het resultaat. Als wijkinitiatief kunnen wij een informerende en adviserende rol spelen. Dat doen wij overigens met plezier en toewijding.
  7. In voorliggende TVW komt minder goed tot uitdrukking welke inspanning van partijen gevergd gaat worden om in 36 buurten/wijken een proces te doorlopen om Renkum in 2040 klimaatneutraal te laten zijn. Met het opstellen van een Wijk Uitvoeringsplan is al gauw 2 jaar gemoeid en met de uitvoering ervan 6 tot 7 jaar. Het zal een intensief proces zijn waarbij de woningeigenaar gefaciliteerd zal moeten worden in kennis, mogelijkheden, investeringen/subsidies en inzicht in het rendement (terugverdientijd door lagere energiekosten). Vervolgens zal er collectief overgegaan moeten worden tot maatregelen c.q. aanbesteding en uitvoering. Dit betekent programmacoördinatie op wijkniveau.
  8. In de begeleidende brief van het college staat geschreven dat de visie duidelijkheid biedt aan de samenleving over wat burgers te wachten staat. Wij denken echter dat de huidige visie meer onrust dan duidelijkheid zal scheppen. Het stuk is ontoegankelijk en ongeschikt voor communicatie. Wij kunnen ons voorstellen dat burgers willen weten of zij nog een nieuwe cv-ketel moeten aanschaffen, of ze de juiste keuze maken voor isolatie van hun woning en of hun woning geschikt is voor een warmtepomp? Of kun je misschien beter wachten tot jouw buurt “aan de beurt” is, en voorlopig nog helemaal geen maatregelen nemen? De warmtevisies van Wageningen en ook Arnhem zijn voorbeelden van hoe het beter kan. Het zijn interactieve documenten waar je als inwoner snel antwoord vindt op jouw vragen, over jouw woningtype, en over jouw buurt. Ons advies is om het huidige document op korte termijn om te bouwen tot een publieksvriendelijke, interactieve versie. 
  9. Wat betreft de scoresystematiek voor de wijkuitvoering, zien wij dat de aanwezigheid van een wijkinitiatief meeweegt in de keuze om in een bepaalde wijk te beginnen. Ofschoon een wijkinitiatief een aanspreekpunt is voor burgers en ondersteunend kan zijn in het proces, moet de rol ervan niet worden overschat. De energietransitie gaat namelijk om een intensief proces dat vele jaren in beslag neemt en waarbij er ruim gelegenheid is om bij het opstellen van een wijk uitvoeringsplan een wijkinitiatief te laten ontstaan. Daarom ligt een keuze op inhoudelijke argumenten (warmteoplossingen, koppelkansen en kansrijke bebouwing) voor de hand. Omwille van een goede spreiding en activering van inwoners verdient het aanbeveling om in alle dorpen met minimaal twee wijken aan de slag te gaan. Ontstane wijkinitiatieven in die dorpen kunnen opkomende, nieuwe initiatieven helpen en ondersteunen om ook actief te worden. Verder valt op dat de huidige planning tekortschiet om alle 36 buurten vóór 2040 het hele proces te laten doorlopen. Daarvoor is aanscherping van de gepresenteerde planning nodig. 
  10. Tot slot de financiën. Ofschoon het opstellen van de Warmtevisie geen directe financiële consequenties heeft, is dat wel van toepassing op het proces van uitvoering dat in de visie wordt benoemd. Een indicatie van de kosten zou de Transitievisie meerwaarde geven en laat ook de omvang en intensiteit van het proces zien. In opdracht van de Raad voor Openbaar Bestuur heeft adviesbureau Andersson Elffers Felix voor de periode 2022-2030 de uitvoeringskosten van het klimaatakkoord voor decentrale overheden berekend. Hiermee is vrij eenvoudig een doorvertaling naar de gemeente Renkum te maken. En ofschoon de toedeling van rijksmiddelen voor de uitvoering pas bekend zal zijn na de formatie van een nieuw kabinet, zijn de vooruitzichten voor de inkomsten gemeentefonds goed. 
Frank Buers
fbuers@upcmail.nl
Geen reactie's

Geef een reactie